Geçen haftaki yağmurlu günlerden sonra güneş artık hepten  güleç yüzünü göstermeye başladı. Bir yandan D vitamini stoklarımızı depolamaya çalışırken diğer yandan güneşin zararlı etkilerinden korunmaya çalışıyoruz.

 
Bu hafta güneş kremleri hakkında nelere dikkat etmemiz gerektiğini yazmaya çalışacağım.
 
Güneş büyük bir enerji kaynağıdır ve değişik dalga boylarında ışınlar yayar. Güneşin yararlı etkilerinin yanı sıra güneş yanıkları, deride renk değişimi, fotoalerji, kırışıklıklar, deri ve gözde erken yaşlanma, deri kanseri gibi rahatsızlıkların oluşumuna katkısı ve ilerletici etkisi söz konusudur . Güneş ışınlarındaki hastalıklardan asıl sorumlu olan UV bandıdır. Güneş kremleri, güneşin UV bölgedeki ışımalarının (UVA (320-400 nm) UVB (290-320 nm)) derimizde oluşturabileceği etkileri azaltmak için kullanılmaktadır 1.
 
Güneşten koruyucu ürünlerde koruma oranını belirleyen güneş koruma faktörü “SPF (sun protection factor)” dir. SPF; güneş koruyucuların etkinliğinin (UVB ve UVA2 (320-340nm)) ölçümünü yani koruyucu ürünün minimal eritem oluşması için gereken sürenin, koruyucu kullanılması ile ne kadar uzadığını güneş ürünü kullanılmayan deriye göre gösterir. Yani ürünün spf değeri ne kadar yüksekse güneşten koruma o kadar yüksektir 2. Ancak şunu göz ardı etmemek gerek spf 15 ile spf 30 arasındaki koruma 2 katı değildir. Örneğin spf 15 olan ürün %93 koruma sağlarken spf 30 olan ürün 96,7 koruma sağlamaktadır. 3
 
Güneş koruma ürünlerini anlatmaya çalıştığım bu 2 paragraftan sonra bizi asıl ilgilendiren kısma gelelim. Güneşin etkilerini azaltmak için geniş spektrumlu UV dalga boyunu emen kimyasallara ihtiyaç vardır. Güneş koruyucularını organik (kimyasal bloker) ve inorganik (fiziksel bloker) içerikliler olarak sınıflandırılabilir.
 
İnorganik olanlar; bariyer oluşturarak ışınları deriden saçma ve yansıtma yoluyla koruma sağlarlar. İçeriklerinde genelde ZnO ve TiO2 bulunmaktadır. Tahriş edici ve allerjik olmamaları nedeniyle son derece güvenilirdirler. İçeriklerindeki büyük partiküller nedeniyle gözle görülür beyaz maske gibi bir  tabaka oluştururlar.  Kozmetik açıdan bu ürünlerin kullanımı çok kolay değildir.  Ancak son zamanlarda yeni mikron boyutuna indirilmiş partiküllü ürünler geliştirilerek bu yan etkileri azaltılmış, kozmetik olarak kabul edilebilirlikleri arttırılmıştır. Çocuklarda ve bebeklerde bu tür ürünlerin kullanımının daha uygun olduğu söylenmektedir.
 
Organik olanlar yani kimyasal etkililer ise UVA ’y ı ya da UVB yi absorbe ederek deriden UV penetrasyonunu azaltırlar. Bu gruptaki ürünler oldukça karmaşık içeriklerden oluşur. Özellikle oxybenzone bu grupta yüksek oranda kullanılan kimyasallardandır. Bu kimyasal UV ışığını absorbe etse bile  alerjik etki gösterme olasılığı oldukça yaygındır.  Kimyasal bazlı güneş koruma ürünleri, geniş yüzey alanlarına tekrarlanan uygulanmaları söz konusudur.  Deriden kimyasal maddelerin emilimi açısından potansiyel risk taşıyabilir; allerjik, toksik ortamlara elverişli zemin hazırlayabilirler. 4 Bu grup ürünlerin bebeklerde ve küçük çocuklarda kullanılması önerilmemektedir.
 
Güneş kremimizi seçerken dikkat etmemiz gerekenler;
  • Eski güneş kremlerini kullanmayınız. Ürününüzde faz ayrımı olup olmadığına ve çok yüksek sıcaklıklarda uzun süre kalmadığından emin olunuz.
  • Her ne kadar SPF’nin yüksekliği sizi güneşten daha çok koruduğunu söylese de unutmayınız ki daha çok korumak için daha çok kimyasal içermesi gerekir. Deniz kenarlarında spf 30 ve 50 tercih edilebilir.
  • SPF 50 üstünde bir güneş koruyucuya ihtiyacımız yok onun yerine şapka takmamız  ya da kıyafet ile korunmamız yeterlidir (sık dokunmuş, beyazlatılmamış pamuk kıyafetler, ipekler ve UV ışığını geçirmeyen özel kıyafetler olabilir).
  • Suya dayanıklı “water resistant” olan ürünler tercih edilmelidir. Suda kalma oranına bağlı olarak 40 ya da 80 dakika sonra ürünün yeniden sürülmesi gerekecektir.
  • Geniş koruma spektrumu olan güneş koruma ürünlerini tercih etmeliyiz.
  • Krem yada losyon şeklinde olan ürünleri tercih etmeliyiz. Sprey yada toz olanların ağzımıza kaçma olasılığı yüksektir.
  • İçeriğinde böcek ve sinek koruyucu olan ürünleri tercih etmemeliyiz. Bu ürünler sadece günde bir kez kullanılabilir ama güneş kremleri özellikle sahilde sık sık uygulanması gereklidir.
  • Serbest radikallere karşı koruyucu antioksidan içerikli ürünler tercih edilmelidir. (lipoik asit, susam yağı, Vitamin A,C,E, betakaroten, koenzim Q10, nikotinamid, yeşil çay, üzüm çekirdeği ekstresi, melatonin, gingko biloba , limon ve lavanta yağı,vb..)
  • Güneş kremini güneşe çıkmadan 15-20 dakika önce sürmek gereklidir.
  •  Bazı güneş koruyucu maddelerin güvenliği tartışmalıdır. Bunlar arasında oksibenzon, retinoidler ve nanopartiküller bulunur. İnorganik içerikli ürünlerde ZnO ve TiO2 nun nano parçacıklı olmadığından emin olmalıyız. 4,5,6
 
Sevgiler
 
 
Filiz
0
0
0
s2smodern